Historia Kielna do XIXw. - Kielno

Idź do spisu treści

Menu główne:

Historia Kielna do XIXw.



          Znacząca częśc tekstu pochodzi z opracowania Bolesława Borka "Kielno. Przeszłość i tera
źniejszość wsi lesóckich w literaturze i pamięci mieszkańców" Bojan 1992 r.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

     Osada Kielno istniała już w VI w.p.n.e., o czym zaświadczają przeprowodzane w latach 1903-4, 1910-11 i 191314 przez archeologa P.Kumma badania ratownicze na prasłowiańskim cmentarze kultury wschodniopomorskiej (500-125 p.n.e.), położonym na gruntach ówczesnego rolnika Klucka, w odległości 1 km od wsi przy drodze będącej przedłużeniem ul. Józefa Tredera. Cmentarzysko składało się z 16 grobów skrzynkowych, z których wydobyto 85 popielnic, w tym 26 urn twarzowych, wyposażonych w paciorki bursztynowe i szklane, kolczyki oraz wisiorki. w popiołach urn oprócz ozdób kobiecych znaleziono metalowe szczypce i żelazną brzytew pochodzenia rzymskiego. W sąsiadującej z Kielnem Kieleńskiej Hucie odkryto mniej więcej w tym samym czasie wcześniejsze cmentarzysko kurhanowe (1200-550 p.n.e)
 Z wczesnego średniowiecza brak wiadomości o Kielnie i jego okolicy. Tereny te porośnięte gęstymi lasami, będącymi przedłużeniem Puszczy Darżlubskiej, zamieszkiwali lesôccy rybacy, myśliwi, a w czasach późniejszych węglarze, smolarze, potaźnicy. Panowała tu gospodarka zbieracko-myśliwska, a dopiero później na nielicznych polanach zaczęto uprawiać nieurodzajne gleby metodą wypaleniskową. Docierali tu, jak mówią legendy, zbójnicy nadmorscy, głównie z Kępy Oksywskiej i kupcy, przeważnie rzymscy, dostarczający w zamian za jantar wyroby metalowe i ozdobne. Na terenie omawianej parafii we wsiach Kamień i Bieszkówko oraz w osadzie sąsiadującej z Bieszkowicami o nazwie Piński, znaleziono brązowe i srebrne monety z czasów cesarzy rzymskich Hadriana i Faustyna I. Długowieczność Kielna potwierdzają też podania i legendy. Według jednej z nich we wschodniej części dzisiejszego cmentarza parafialnego stać miała pogańska światynia . Druga legenda głosi, że po zachodniej stronie cmentarza, na wzniesieniu za wąwozem, stał gródek lokalnego Włodyki. W XIII w. gródek ten był własnością księcia. W obrębie gródka funkcjonowała w średniowieczu huta szkła, która jak mówi tradycja, później została przeniesiona na zachód od Kielna, gdzie powstała przy niej osada Kieleńska Huta. Położenie gródka, późniejszego dworku, było z natury obronne. Otaczały to wzniesienie od północy jezioro, od zachodu rzeczka Kielônka, od południa bagna, a od wschodu knieje. Nazwa Kielno wywodzi się od dawniej używanego wyrazu – kiel, oznaczającego pniak (gwar. kôrcz), czyli miejsce wykarczowane (kôrczowiszczë). Pisownia nazwy wsi zmieniała się na przestrzeni dziejów i występowała jako: Kelne, Kelnam, Callen, de Kelna, Kyelnya, Calgn itp. Krzyżacy nadali wsi nazwę  Köln am Walde (Kielno przy lesie), a Prusacy i hitlerowskie władze okupacyjne posługiwali się nazwą Köln. Wielki komtur gdański Winrich z Kniprody nadał jej w dniu 11 listopada 1340 r. przywilej sołecki oparty na prawie niemieckim, zwany przez S.Kujota wielkim przywilejem. Po wojnie trzynastoletniej (1454-1466) wieś przybrała czasowo nazwę Kolno, co skłoniło H. Derdowskiego, L. Roppla i F. Fenikowskiego do skojarzenia tej nazwy z legendarnym  Janem z Kolna. Dopiero w dokumentach z 1534 r. znajdujemy dzisiejszą pisownię Kielna.
    Obszar Kielna w XIV w. obejmował 40 włok ziemi, z których 4 łany z możliwością korzystania z wód, łąk, lasów otrzymał w dożywocie Rudolf, który miał obowiązek służenia w chorągwiach komturskich. Również 4-łanowy  folwark przypadł plebanowi. Ze starych zapisów wynika, że parafianie w tym czasie świadczyli proboszczowi z jednego łana tylko Mesznego, nie licząc dziesięciny, korzec pszenicy i tyleż samo owsa. Inno źródło podaje, że w latach 1325-1327 parafianie zebrali i odstawili w całości do Rzymu świadczenie zwane świętopietrzem. Dokument nie podaje ile tego opodatkowania było. Powinności ludności Kielna wobec dworu nie odbiegały w niczym od ogólnie przyjętych świadczeń, a więc kielnianie świadczyli daniny, odrabiali pańszczyznę w zależności od wielkości rodziny poddanego. Egzekutorem tych świadczeń był sołtys i jego ławnicy. Pierwszym sołtysem w Kielnie był niejaki Adolph.
   W okresie kultury wschodniopomorskiej nastąpiło zasiedlenie przyległych do Kielna osad, takich jak: Bojano, Dobrzewino, Dębowa. Gospodarcze wykorzystywanie lasów spowodowało powstawanie wciąż nowych osiedli, takich jak Szenwałd(Szemud), Głazica, Koleczkowo, Wiczlino.
     

  strona   następna>>>

    

 
Wróć do spisu treści | Wróć do menu głównego